समानार्थी शब्द

अ – भाग १ (१ ते ५० शब्द)

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	अकल्पित	एकाएकी घडणारे
२	अखंडित	सतत चालणारे
३	अगत्य	आस्था, कळकळ, आपुलकी, कळवळा, आदर
४	अगम्य	न समजू शकणारे
५	अग्नी (अनल)	आग, पावक, वन्ही, विस्तव, वैश्वानर, निखारा, हुताशन
६	अग्र	टोक
७	अग्रज	आधी जन्मलेला
८	अग्रपूजा	पहिली पूजा
९	अघटित	विलक्षण, चमत्कारिक, असंभाव्य
१०	अघोर	भीतिदायक, भयंकर, वाईट
११	अंक	आकडा, मांडी
१२	अंग	शरीर, तनू, काया, वपु, कुडी
१३	अंगण	आवार
१४	अंगार	निखारा, विस्तव, इंगळ, भस्म
१५	अंघोळ	स्नान, आंघोळ
१६	अचंबा	आश्चर्य, नवल, विस्मय
۱७	अचल	स्थिर, शांत, पर्वत, गिरी, शैल
१८	अचानक	अनपेक्षित, अकस्मात, एकाएकी
१९	अट	थांबा, अंत, शेवट, समाप्ती, विश्रांती
२०	अंडज	पक्षी, खग
२१	अडचण	समस्या, मनाई, मज्जाव, आडकाठी
२२	अडथळा	मनाई, मज्जाव, आडकाठी
२३	अतिथी	पाहुणा, आगंतुक, भेटीकरी
२४	अत्याचार	अन्याय, जुलूम
२५	अनाथ	पोरका
२६	अनर्थ	संकट
२७	अनंत	शाश्वत, अक्षय, चिरंतन, अमर, अंतहीन
२८	अनमान	हयगय, उपेक्षा, दुर्लक्ष, अनादर
२९	अनुकरण	नक्कल, माकडचेष्टा
३०	अनुग्रह	कृपा
३१	अनुज	नंतर जन्मलेला
३२	अनुक्रमणिका	यादी, सूची
३३	अनृत	खोटे
३४	अनेक	बहु, अनेकांचा समूह
३५	अन्न	आहार, खाद्य, भोजन
३६	अपंग	व्यंग, लुळा, विकलांग, पांगळा
३७	अपघात	दुर्घटना
३८	अपराध	गुन्हा, दोष, दुष्कृत्य
३९	अपमान	मानभंग
४०	अपाय	इजा, त्रास, हानी
४१	अपयश	पराभव, हार, अपमान, अयश
४२	अपेक्षाभंग	हिरमोड
४३	अभिनय	हावभाव, अंगविक्षेप
४४	अभिनेता	नट
४५	अभियान	मोहीम, चळवळ, आंदोलन, प्रकल्प, धाड
४६	अभिवादन	नमस्कार, वंदन, प्रणाम
४७	अभिनंदन	गौरव, सत्कार
४८	अभिमान	गर्व, अहंकार
४९	अभिप्रेत	अर्थ, हेतू, उद्देश
५०	अभ्युदय	भरभराट, उत्कर्ष

अ – भाग २ (५१ ते पुढे)

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
५१	अभ्यास	सराव
५२	अमर	शाश्वत, चिरंतन, अविनाशी
५३	अमाप	पुष्कळ, विपुल, भरपूर
५४	अमित	असंख्य, अगणित, अपार, अमर्याद
५५	अमृत	सुधा, पीयूष, संजीवनी
५६	अरण्य	रान, कानन, वन, विपीन, जंगल
५७	अर्जुन	पार्थ, धनंजय, फाल्गुन, भारत
५८	अर्थ	महत्त्व, मूल्य, अभिप्राय, हेतू, कारण
५९	अर्क	सूर्य, दिनकर, भास्कर
६०	अलंकार	सौंदर्य, शोभा, लावण्य, शृंगार, दागिना
६१	अल्लड	निरागस, भोळसट, निष्पाप
६२	अलक्ष	परमेश्वर, ईश्वर, देव
६३	अवकाश	अंतरिक्ष, अवधी, समय, वेळ, काळ
६४	अवघड	कठीण, दुरापास्त, अशक्य, विकट, दुर्घट
६५	अवचित	एकदम
६६	अवतरण	खाली येणे
६७	अवर्षण	दुष्काळ
६८	अविरत	सतत, अखंड
६९	अश्व	घोडा, हय, तुरग, वारू, वाजी, तुरंगम
७०	अश्रू	आसू
७१	अशक्त	रोडका, दुर्बल, क्षीण, कमजोर
७२	असंख्य	गंभीर, अमाप, अपरिमेय, असामान्य
७३	असामी	इसम, व्यक्ती, माणूस
७४	अस्थिर	चंचल, क्षणिक
७५	अस्थीपंजर	हाडांचा सापळा
७६	अहंकार	गर्व, ताठा, घमंड
७७	अहर्निश	रात्रंदिवस
७८	अही (अहि)	सर्प, साप, भुजंग, व्याल, तक्षक
७९	अशुभ	वाईट, अमंगल
८०	अक्ष	वर्ण, अक्षर, खूण, चिन्ह
८१	अक्षर	शब्द, वर्ण, अक्षरलेखन, लिपी
८२	अक्षय	नाश न पावणारे, अमर, शाश्वत, अनंत
८३	अक्राळविक्राळ	भेसूर, भयंकर, राक्षसी, उग्र
८४	अधम	नीच, चांडाळ
८५	अधर	ओठ, ओष्ट
८६	अध्ययन	शिकणे
८७	अध्यापन	शिकवणे
८८	अंतिम	शेवटचे
८९	अंधार	काळोख, तिमिर, तम
९०	अंधुक	पुसट, अस्पष्ट, मंद

आ

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	आई	माता, जननी, माय, जन्मदा, माऊली, मातोश्री
२	आकाश	गगन, अंबर, व्योम, नभ, तारांगण, अंतरिक्ष, ख, अंतराळ, आभाळ
३	आकांत	हंबरडा, आक्रोश, रुदन
४	आकार	घडण, रचना, ठेवण
५	आक्रमण	हल्ला, चढाई, स्वारी, मोहीम
६	आकर्षण	मोह, ओढ, पाश
७	आचरण	वर्तन, चालू, पावस, चालीरीति
८	आज	अद्य, इदमित्स, सद्य
९	आजार	रोग, पीडा, व्याधी
१०	आजारी	पीडित, रोगी
११	आठवण	स्मरण, स्मृती, सय, ध्यान
१२	आठवडा	सप्ताह
१३	आदर	मान, सन्मान, श्रद्धा
१४	आदित्य	सूर्य, दिनकर, भास्कर, रवी
१५	आदेश	आज्ञा, हुकूम
१६	आधी	अगोदर, प्रथम
१७	आनंद	मोद, तोष, प्रमोद, हर्ष, संतोष, सुख, उल्हास
१८	आपत्ती	संकट
१९	आप्त	नातलग, सगेसोयरे, कुटुंब, नातेवाईक
२०	आपुलकी	जवळीकता, स्नेह
२१	आयुष्य	जीवन, हयात
२२	आयुध	शस्त्र, हत्यार, उपकरण
२३	आरंभ	सुरुवात, प्रारंभ, उगम
२४	आराधना	प्रार्थना, पूजा, उपासना, भक्ती
२५	आरती	ओवाळणी
२६	आरोहण	वर चढणे
२७	आरोपी	गुन्हेगार, अपराधी
२८	आरसा	दर्पण, मुकूर
२९	आवाज	ध्वनी, रव, शब्द, कूजन, नाद, निनाद
३०	आवाहन	विनंती, निमंत्रण, बोलावणे
३१	आवड	अभिरुची, प्रीति, पसंत, होस, छंद
३२	आवडता	प्रिय, मनपसंत
३३	आश्चर्य	नवल, विस्मय, अचंबा
३४	आशय	भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य
३५	आशा	आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
३६	आशीर्वाद	शुभचिंतन
३७	आश्रम	मठ, विहार
३८	आसन	बैठक
३९	आसनस्थ	बसलेले, स्थिर
४०	आसक्ती	लोभ
४१	आहार	भोजन, खाद्य, अन्न
४२	आळा	निर्बंध

इ / ई

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	इच्छा	इच्छित, अभिलाषा, कामना, वासना, मनोकामना
२	इजा	जखम, व्रण, छेद, दुखापत, आघात, अपाय
३	इडपीडा	सर्व प्रकारचा त्रास
४	इतराज (इतराजी)	गैरमर्जी, नाखूष, रुष्ट, नाराज
५	इतमाम	सरंजाम, थाट, व्यवस्था, लवाजमा
६	इतिहास	बखर
७	इनाम	बक्षीस, पारितोषिक
८	इमारत	भवन, वास्तू, प्रासाद
९	इमान / इमानी	प्रामाणिकपणा, प्रामाणिक, नेक, एकनिष्ठ
१०	इलाखा	प्रांत, विभाग
११	इलाज	उपाय, उपचार
१२	इशारा	सूचना, खून, संकेत
१३	इष्ट	इच्छित, आवडते
१४	इहलोक	मृत्यूलोक
१५	इंद्र	देवेंद्र, नाकेश, शक्र, सुरेंद्र, पुरंदर, वज्रपाणी, वासव, सहस्रक्ष
१६	इंसाफ	न्याय, निर्णय
१७	ईर्षा	चुरस, स्पर्धा

उ / ऊ

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	उणीव	कमतरता, न्यून, न्यूनता, अभाव, अपुरेपणा
२	उकल	उलगडा, सुटका, मोकळे
३	उक्ती	वचन
४	उग्र	भयंकर, तीव्र
५	उजेड	प्रकाश
६	उड्डाण	झेप, भरारी
७	उदर	पोट, पेट
८	उदरनिर्वाह	चरितार्थ, पोट भरणे, उपजीविका
९	उदास	खिन्न, दुःखी
१०	उद्यम	उद्योग
११	उद्युक्त	तयार
१२	उधळणे	फेकणे, पसरणे, फाजील खर्च करणे
१३	उपजत	जन्मापासून, जन्मजात
१४	उपद्व्याप	नखटाटोप
१५	उपद्रव	त्रास
१६	उपवन	बगीचा, बाग, उद्यान, वाटिका
१७	उपहास	चेष्टा, थट्टा, मस्करी
१८	उपाय	तजवीज, इलाज, उपचार
१९	उपासक	भक्ती करणारा
२०	उपासना	भक्ती, पूजा, आराधना, सेवा
२१	उपांत्य	शेवटच्याच्या आधीचा
२२	उपेक्षा	दुर्लक्ष, हेळसांड
२३	उबग	वीट, जन्म, उदय
२४	उभा	सरळ, वडा
२५	उमाळा	तरंग, लोट, उकळी
२६	उमेद	हिम्मत, धैर्य, उत्साह
२७	उशीर	विलंब, दिरंगाई
२८	उसंत	विश्रांती, फुरसत, आराम
२९	उच्छृंखल	स्वैराचारी
३०	उत्कृष्ट	श्रेष्ठ, उत्तम
३१	उत्कर्ष	भरभराट, प्रगती, संपन्नता
३२	उत्साह	आनंद, उत्तेजना, जोश, आवेश
३३	उत्सुक	उत्कंठित, आसक्ती, आतुर
३४	उत्सव	समारंभ, सण, सोहळा
३५	उद्दाम	उद्धट, उर्मट, असभ्य
३६	उत्पन्न	मिळकत, प्राप्ती
३७	उद्देश	हेतू, ध्येय
३८	ऊब	आधार, सुख, उष्णता, वाफ
३९	ऊन	सूर्यप्रकाश
४०	ऊर्जा	शक्ती, सामर्थ्य, तीव्रता, ओज

ए / ऐ

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	एकाग्र	एकतान, एकचित्त, स्थिर
२	एकाग्रता	एकातानता
३	एकाएकी	एकदम, अपचित
४	एकजूट	एकी, ऐक्य
५	एकमेव	एकच एक, अद्वितीय
६	एकवार	एकदा, एकवेळ
७	एकमोडी	एककल्ली, एकमार्गी
८	एकता	ऐक्य, एकी
९	एतद्देशीय	या देशाचा
१०	एहसान	उपकार, दया, कृपा
११	ऐट	दिमाख, रुबाब, थाट, नखरा
१२	ऐदी	आळशी, मंद, सुस्त, जड
१३	ऐच्छिक	इच्छिलेले, इष्ट
१४	ऐषआराम	स्वस्थता, चैन, सुखोपभोग, सुख
१५	ऐश्वर्य	वैभव, संपत्ती
۱६	ऐसपैस	विस्तीर्ण, प्रशस्त, अमर्याद

क – भाग १ (१ ते ५० शब्द)

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	कटी	कंबर
२	कटु	कडू, कडवट
३	कठोर	निर्दय, कडक, निष्ठूर, करडा
४	कणव	दया, माया, कृपा, कीव, करूणा
५	कनक	सोने, कांचन, हेम, सुवर्ण
६	कमळ	पंकज, अंबुज, राजीव, पुष्कर, पदम, सरोज, कुमुदिनी, नीरज
७	कपाळ	निढळ, भाल, ललाट, निटील, मस्तक
८	कपडा	वस्त्र, वसन, पट, अंबर
९	कपट	लबाडी, खोटेपणा, कावा, डाव
१०	कच	माघार, अडचण, संकट
११	कज्जा	खटला, भांडण, लढाई, तंटा
१२	कसरत	व्यायाम, सराव, सवय, मेहनत
१३	कसब	कौशल्य, प्राविण्य, खुबी
१४	कर	हात, हस्त, किरण
१५	करमणूक	मनोरंजन
१६	करणी	कृती, कृत्य, क्रिया
१७	करार	वचन, ठराव, कबुली
१८	करुणा	दया, माया, कणव
१९	कर्ण	कान
२०	कर्तबगार	कार्यक्षम, दक्ष, कुशल, निपुण
२१	कर्मठ	अतिशय धर्मशील, परिश्रमी
२२	कर्मयोग	प्रारब्ध, योगायोग, देव
२३	कलंक	डाग, बट्टा, दोष, काळिमा
२४	कलह	भांडण, झगडा, तंटा, वाद
२५	कलागत	भांडण, वैर, कळ, लावालावी
२६	कल्याण	हित, कुशल, क्षेम
२७	कल्पतरू	इच्छित गोष्ट देणारा वृक्ष
२८	कल्पना	युक्ती, तोड, उपाय, पेच
२९	कवच	आच्छादन, आवरण, टरफल
३०	कवळ	घास
३१	कष्टाळू	मेहनती
३२	कष्ट	श्रम, मेहनत, परिश्रम
३३	कसूर	कुचराई, चूक, न्यूनता, दोष
३४	कहाणी	गोष्ट, कथा
३५	काळजी	चिंता, फिकीर, विवंचना, तमा
३६	काठ	तिर, किनारा, तट
३७	कान	कर्ण, श्रवण, श्रोत्र
३८	कावळा	काक, एकाक्ष, वायस
३९	कावडीचुंबक	अतिशय कंजूस
४०	काम	कार्य, कर्तव्य, कृत्य
४१	कामना	इच्छा
४२	कामधेनू	इच्छित वस्तू देणारी गाय
४३	काष्ठ	लाकूड
४४	कारा (कारागृह)	तुरुंग, कैदखाना
४५	कारस्थान	कट, स्वल, गुप्त, मसलत
४६	कायदेशीर	वैध, कायद्याने मान्य
४७	काळ	समय, वेळ, अवधी
४८	काळोख	अंधार, तिमिर, तम
४९	कासार	तलाव, गवळी
५०	किरण	कर, अंशु, रश्मी

क – भाग २ (५१ ते पुढे)

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
५१	किल्ला	गड, तट, दुर्ग, कोट
५२	किंमत	मोल, भाव, मुल्य, दर
५३	किंकर	दास, सेवक
५४	किमया	जादू, चमत्कार
५५	कीर्ती	लौकिक, प्रसिद्धी, ख्याती
५६	कीड	खोटे, वाईट, कीटक, गंज
५७	कील	मेख, खिळा, अडसर, पाचर
५८	कीव	दया, कृपा, करूणा
५९	कुटीर (कुटी)	झोपडी
६०	कुरबुर	कुरकुर
६१	कुरूप	विद्रूप, बेढब, विरूप
६२	कुशल	पटाईत, क्षेम, हुशार, चतुर
६३	कुमक	मदत
६४	कुठार	कुऱ्हाड
६५	कुटुंब	परिवार
६६	कुत्रा	श्वान
६७	कुतूहल	उत्सुकता
६८	कुटाळ	कुचेष्टा, टवाळी, निंदा, उपहास
६९	कुभांड	आळ, कट, कारस्थान, लबाडी
७०	कुरापत	खोडी, कुचाळी, थट्टा, टवाळकी
७१	कूजन	पक्षाचे गाणे
७२	कूर्म	कासव, कमट, कच्छ
७३	कृपण	कंजूष, चिकू
७४	कृश	हडकूळा
७५	कशिदा	भरतकाम
७६	कुकर्म	वाईट काम
७७	कोठार	भांडार
७८	कोमल	नाजूक, मऊ, मृदू, सुंदर
७९	कोंडा	भुगा, भूय, चुरा, तूस
८०	कोंभ	अंकुर, मोड, खांब, कोंब
८१	कोळीष्टक	जळमट
८२	क्रूर	निर्दयी
८३	क्रम	अनुक्रम, रांग, ओळ, पद्धती
८४	क्रोध	राग, संताप
८५	क्लेश	वेदना, दुःख, पीडा

ख

अनु.	मूळ शब्द	समानार्थी शब्द
१	खग	पक्षी, विहग, विहंग, अंडज, द्विज, पाखरू
२	खडक	दगड, पाषाण, मोठा दगड
३	खडग	तलवार, समशेर
४	खटाटोप	प्रयत्न
५	खट्याळ	खोडकर, द्वाड, उनाड, हुड, उपद्व्यापी
६	खटका	भांडण, वाद, झगडा, तंटा, कलह
७	खटारा	बैलगाडी, धूड, छकडा
८	खजिना	द्रव्य, कोष, भांडार, तिजोरी
९	खच	गर्दी, दाटी, रास
१०	खजिटर	शरमिंदा, लज्जित, ओशाळा
११	खरा	सच्चा, प्रामाणिक, सरळ, विश्वास
१२	खरेपणा	न्यायनीती
१३	खलाशी	नावाडी, नाखवा, खारवा, कोळी
१४	खबर	बातमी, वार्ता, संदेश, माहिती
१५	खरमरीत	प्रखर, खणखणी, तीक्षण, सडेतोड
१६	खचित	निश्चित, खात्री, रखरोखर
१७	खाट	बाज, खाटले, बाजले
१८	खास	खुद, स्वतःविशेष, मुद्दाम
१९	खूण	संकेत, ईशारा, चिन्ह
२०	खूळ	गडबड, छंद, वेड
२१	खुषी	संतोष, तोष, समाधान, आनंद, प्रसन्नता
२२	खुळा	मूर्ख, वेडा, अक्कलशून्य, बावळा
२३	खुळचट	पुळचट, नेभळा, भित्रा
२४	खूप	पुष्कळ, भरपूर, विपुल
२५	खिडकी	गवाक्ष
२६	खेळकुडी	थट्टा, खेळ, गंमत
२७	खेडे	गाव, ग्राम
२८	खेडूत	गावकरी, ग्रामस्थ
२९	खेद	वैषम्य, विषाद, दुःख, खिन्नता, हुरहुर
३०	खंदा	साहसी, धाडसी, सामर्थ्यवान
३१	खंक	दीन, दरिद्री, द्रव्यहीन, निर्धन
३२	ख्याती	कीर्ती, प्रसिद्धी, लौकिक

समानार्थी शब्द: (क, ख, ग, घ, ङ) , (च, छ, ज, झ, ञ), (ट, ठ, ड, ढ, ण) , (त, थ, द, ध, न), (प, फ, ब, भ, म),

(य, र, ल, व), (श, ष्, स, ह, क्ष, ज्ञ)