समानार्थी शब्द (य, र, ल, व)

य

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
१यज्ञमख, याग, होम, धर्मकृत्य
२यतीसन्यासी
३यत्नप्रयत्न, खटपट, उद्योग, परिश्रम
४यशसफलता, जय, विजय, सुदैव
५याचकभिकारी
६यातनादुःख, वेदना, कष्ट, हाल, अपेष्टा
७यानअंतराळवाहन, जात, वर्ण, भेद, वर्ग
८यातायातत्रास
९यादीसूची, यादृच्छिक, सूचीपत्र, कोष, सारणी
१०यादस्मरण, आठवण, स्मरणार्थ
११युवतीतरुणी
१२युक्तीविचार, शक्कल
१३युतीसंयोग
१४युद्धलढाई, संगर, झुंज, संग्राम, समर, रण, शत्रुसंघर्ष
१५योगसंधी
१६योद्धा (योध)लढवय्या, शूर, विक्रांत, भट, पराक्रमी, वीर
१७योग्यलायक, रास्त, अनुरूप, उचित, शोभण, योग्यतायुक्त, चांगला, बरोबर, सयुक्त

र

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
१रक्तरुधिर
२रंकगरीब
३रक्षणबचाव, संरक्षण
४रजकधोबी, परीट
५रजापरवानगी, अनुमती, सम्मती
६रणांगणरणभूमी, समरांगण
७रथीयोद्धा
८रम्यसुंदर, सुरेख, रमणीय, मनोहर
९रसारस, भाव, अनुभव, चव, आस्वाद
१०रस्तामार्ग, पथ, वाट, पंथ, सडक
११रहस्यगुपित, गूढ, गढ
१२राखभस्म, उद्भव, शेष, अवशेष, अवशेषांश
१३रागसंताप, क्रोध, त्वेष, रोष, कोप, चीड
१४रागीटसंतापी, कोपिष्ट, क्रोधी, तमासी
१५राजगादीसिंहासन, राजा आसन, राजा खुर्ची, राजा सिंहासन, गादी, राजत, सत्ता, राज्य, पदवी, अधिकार, सार्वभौमत्व, साम्राज्य
१६राजसुखराजवैभव, राजगौरव, राजकारण
१७राजाभूपती, भूप, नृप, नरेश, नरेंद्र, भूपाल, नृपती, राय, लोकपाल, भूमिपाल, पृथ्वी, पती, प्रजापति, भुपेंद्र, सम्राट, बादशाह, महाराज, राजकुमार
१८राणीसम्राज्ञी, राजपत्नी, अजराणी, राजी, महिषी
१९रात्ररजनी, यामिनी, निशा, रात, तमिस्रा
२०रानवन, जंगल, अरण्य, कानन
२१रांगओळ
२२रावावास्तव्य, राहता, असतो, अस्तित्व, राहणी
२३राक्षसअसुर, दैत्य, दानव
२४राष्ट्रदेश
२५रीणकर्ज, ऋण
२६रीघरांग, कतार, पंक्ती, क्रम, श्रेणी
२७रीतपरंपरा, चालीरिती, पद्धत, क्रम, रीतिरिवाज
२८रितारिकामा
२९रिकामारिक्त, रिकामी, वीरान, शून्य
३०रिपूशत्रु, वैरी, विरोधी, शत्रूपक्ष, शत्रूराष्ट्र
३१रुक्षकोरडे, निरस
३२रूपसौंदर्य
३३रुबाबऐट, तोरा
३४रेखीवसुंदर, सुबक
३५रोषराग
३६रौनकसौदंर्य, शोभा
३७ऱ्हासहानी, क्षय, कमी होणे, घट होणे, क्षीण होणे, नष्ट होणे

ल

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
१लढालढाई, संघर्ष, युद्ध, झुंज, द्वंद्व, सामना
२लघुतालहान, कमीपणा
३लघूहलका, लहान, हस्व, क्षुल्लक, क्षुद्र
४लज्जतरूची, स्वाद, गोडी, खुमारी
५लग्नविवाह, परिणय
६लतावेल, वल्लरी, लतिका, वेली, वनस्पती, झुडूप, रोप, पर्ण
७लबाडफसवणूक, दगलबाजी, छल, कपट, खोटं
८लहानछोटा, लघु, लहानसा, लहानमोठा, किरकोळ
९लाटलहर
१०लाजशरम, भीड, लज्जा
११लाडकाआवडता
१२लांबदूर, दीर्घ, पसरलेला, विस्तारित, लांबट, लांबवट
१३लालसाआस, इच्छा, आकांक्षा, तीव्र इच्छा
१४लावण्यसौंदर्य
१५लाचारअगतिक, दीन, निरूपाय
१६लवणमीठ, क्षार, रवार, खारट
१७लक्ष्मीश्री, रमा, कमला, इंदिरा, पद्मा, वैष्णवी, संपत्ती, वैभव, उत्कर्ष
१८लोकजनता, प्रजा, समाज, समूह, लोकसमूह, दुनिया, जग, मानवता, जनसमुदाय, जन, मानव
१९लोकोत्तरश्रेष्ठ
२०लोखंडलोह
२१लोभहाव
२२लोणीघी, तैल, वनस्पति तेल, वनस्पती तेल, तूप, मक्खन, शिरा, तैलयुक्त पदार्थ, घृत

व – भाग १ (१ ते ५० शब्द)

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
१वखारकोठार, गोदाम
२वकीलप्रतिनिधी, मुखत्यार
३वचकधाक, दरारा, लवचिक, मऊ, मुलायम, नाजूक, हळूवार
४वचननामावचन, प्रतिज्ञा, आश्वास, वायदा
५वत्स्यवासरु, बालक
६वंदननमस्कार, प्रणाम, नमन, अभिवादन, प्रणिपात
७वर्दीनिरोप, बातमी, (लष्करी), पोषाख
८वरनवरा, पती, भ्रतार
९वर्खपेपर, कागद, पत्र, पात्र, पुस्तक
१०वर्षापाऊस, पावसाळा
११वल्लरीवेल, लता
१२वस्त्रकपडा, वसना, अंबर, पट, वसन, कापड
१३वाघव्याघ्र, शार्दूल
१४वानरमर्कट, कपी, शाखामृग
१५वानगीउदाहरन, दाखला, उदाहरणे, उदाहरण, प्रमाण, दाखवणी, उदाहरणासाठी
१६वाडाघर, निवासस्थान, निवास
१७वाटमार्ग, रस्ता
१८वाद्यवाजप
१९वातावरणरागरंग
२०वारावायू, वात, अनिल, मारुत, समीर, मरुत, पवन, समीरण
२१वारीस (वरीस)वर्ष, संवत्सर, बार, ऋतू, गड्डा, चक्र, वळ, फेरी, परिभ्रमण
२२वालीरक्षणकर्ता, कैवारी
२३वायसदुसरा, विपरीत, उलट, विरुद्ध, परस्पर
२४वायदाकरार
२५वासगंध, सुगंध, परिमल, परिमळ, सुवास, सुगावा, खूण
२६वाशीमसंशय
२७वासनाइच्छा
२८वास्तवखरे, प्रत्यक्ष, यथार्थ, सत्य
२९वास्तपुस्तचौकशी, विचारणा, विचारपूस
३०वासववास, सुवास, सुगंध, सौरभ, खुशबू
३१वाळूरेती, रज, कंकर
३२वापिकाविहीर, उपभोक्ता, ग्राहक, उपयोगकर्ता
३३विकल्पभेद, संशय, भ्रम
३४विघ्नसंकट, अडचण, प्रतिबंध, आपत्ती
३५विचारकल्पना, चिंतन, मनन, विचारपूस, समज
३६विजोडविसंगत, विशोभित, बेडौल
३७विद्रुपकुरूप
३८विद्याज्ञान
३९विद्युतवीज, करंट, चमक, चकचकाट, चकाकी, भडक, तेजस्वी, दिव्य चमक, चमकणारा
४०विद्वानपंडित, निष्णात, विज्ञ, कोविद, बुध
४१विधीविधि, मार्ग, पद्धत, पोषक, उपाय, क्रिया
४२विपुलपुष्कळ, सूप, भरपूर
४३विपुलताभरपूरता, प्रचंडता, अधिकता
४४विनंतीविनवणी, प्रार्थना, निवेदन, विनंती करणे, विनंती मागणे, विनंती करून घेणे, आर्जव
४५विनयनम्रता
४६विनायकविघ्नहर्ता, गौरीनंदन, हेरंब, अमेय
४७विनियोगखर्च, उपयोग, व्यय, खर्चवणूक
४८विनियोग करणाराखर्चा करणारा, उपयोग करणारा, वितरक, खर्च करणारा व्यक्ती
४९विनामोबदलामनोरंजनाच्या बदल्यात, फ्रीमध्ये, विनामूल्य, मोफत
५०विमलनिष्कलंक, निर्मळ

व – भाग २ (५१ ते पुढे)

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
५१विरोधप्रतिकार, विसंगती
५२विलगसुटे, अलग
५३विलंबउशीर
५४विवंचनाकाळजी, चिंता
५५विवेकसारासार विचार
५६विशालमोठे, प्रचंड, विस्तृत
५७विश्रांती (विश्राम)विसावा, आराम
५८विषणखिन्न, कष्टी
५९विषादखेद, दुःख, निरूत्साह, निराशा
६०विश्वजग, दुनिया
६१विश्वासभरवसा, खात्री, इमान
६२विस्मयआश्चर्य, नवल
६३विस्तृतविशाल, विस्तीर्ण, अफाट
६४विस्तवविस्तार, वाढ, प्रगती, विकास, उन्नती
६५विहारक्रीडा, सहल, भ्रमण, खेळणे
६६विष्णूश्रीपती, रमापती, रमेश, चक्रापाणी, अच्युत, केशव, नारायण, माधव, गोविंदा, मधुसूदन, त्रिविक्रम, पुरुषोत्तम, वासुदेव, ऋषिकेश, पद्मनाभ, पितांबर, शेषशायी
६७विहीरकुवा, बाव, जलकुंड, जलस्त्रोत
६८विडंबनउपहास, फजिती, टवाळी
६९विध्वंसनाश, मोडतोड, संहार, नष्ट
७०वितरणवाटप, वाटणी
७१वृत्तीस्वभाव
७२वृद्धम्हातारा
७३वृक्षवनस्पति, झाड, वटवृक्ष, पिंपळ, आंबा
७४वेगगती, जलदगती, त्वरण, चपळाई, गतिशीलता, वेगवानपणा, जलद, त्वरितता, गतिशील, त्वरा
७५वेळसमय, प्रहर, काल, काळ, अवधी, काळखंड
७६वेळूबांबू
७७वेषपोशाख, पेहराव, कपडे
७८वेडाखुळा, मूर्ख
७९वेदनायातना, कळ, दुःख, व्यथा, शूळ, क्लेश, पीडा, जाणीव, वेदनादायक, कष्टदायी, त्रासदायक
८०वेललता, वनस्पती, झुडूप, रोप, पर्ण
८१वैधकायदेशीर
८२वैभवऐश्वर्य, श्रीमंती, थाटमाट
८३वैराणओसाड, भकास, उजाड
८४वैरीशत्रू, दुष्मन
८५वैषम्यविषाद
८६वंचनाफसवणूक
८७व्यथादुःख, पीडा, वेदना, शोक, क्लेश
८८व्ययखर्च
८९व्यवसायधंदा
९०व्यवस्थातयारी, योजना, प्रबंध, तजवीज
९१व्याख्यानभाषण
९२व्याकुळदुःखी, कासाविस, चिंतित, काळजीत, हताश, निराश
९३व्याधीरोग, आजार, संकट, आपत्ती, पीडा

समानार्थी शब्द: (क, ख, ग, घ, ङ) , (च, छ, ज, झ, ञ), (ट, ठ, ड, ढ, ण) , (त, थ, द, ध, न), (प, फ, ब, भ, म),

(श, ष्, स, ह, क्ष, ज्ञ)

Leave a Reply