pscpro प्र. १ अ) नावे लिहा. १. भारतातील काळ्या मातीची जमीन असलेले पठारउत्तर : दख्खनचे पठार . २. भारतातील शेतीला सर्वाधिक अनुकूल ठरलेला प्रदेशउत्तर : गंगा-यमुनेच्या दुआबाचा मैदानी प्रदेश . ३. लिपीचा उगम किंवा विकास झालेला नव्हता तो काळउत्तर : प्रागैतिहासिक काळ . ४. दायमाबाद या उत्खननस्थळाचा शोध लावणारे भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षकउत्तर : बी. पी. बोपर्डीकर
प्र. १ अ) दिलेल्या पर्यायांपैकी योग्य पर्याय निवडून विधाने पूर्ण करा. १. वर्धमान महावीर यांची शिकवण ……….. या ग्रंथातून मिळते.अ) उपनिषदेब) त्रिपिटकेक) आगम साहित्यड) संघम साहित्यउत्तर : वर्धमान महावीर यांची शिकवण आगम साहित्य या ग्रंथातून मिळते . २. भारतीय इतिहासाची सर्वांत प्राचीन साधने म्हणजे …………. होय.अ) आरण्याकेब) वेदक) ब्राह्मणग्रंथड) उपनिषदेउत्तर : भारतीय इतिहासाची सर्वांत प्राचीन
प्रश्न (१) योग्य पर्याय निवडून विधाने पूर्ण करा. (अ) बर्फ ही पाण्याची —————– अवस्था आहे. (स्थायू, द्रव, वायू) उत्तर: बर्फ ही पाण्याची स्थायू अवस्था आहे. (आ) अपारदर्शक पदार्थांवर प्रकाशकिरण पडले असता —————- (काही प्रकाश आरपार जातो, सर्व प्रकाश आरपार जातो, प्रकाश आरपार जात नाही.) उत्तर: अपारदर्शक पदार्थांवर प्रकाशकिरण पडले असता प्रकाश आरपार जात नाही. (इ)
प्रश्न (१) सत्य की असत्य ते सकारण लिहा. १. सर्पदंश झालेल्या व्यक्तीस पटकन पळवत दवाखान्यात घेऊन जावे. उत्तर: असत्य. सकारण स्पष्टीकरण: सर्पदंश झालेल्या व्यक्तीला स्वतः चालत किंवा पळत दवाखान्यात घेऊन जाऊ नये. रुग्णाच्या शरीराची हालचाल झाल्यामुळे त्याचा रक्तप्रवाह वेगाने वाढतो, ज्यामुळे सापाचे विष शरीरात अतिशय जलद गतीने पसरू शकते. रुग्णाला शांत व पूर्णपणे स्थिर ठेवून,
विभाग १: निरीक्षण करा १. प्रश्न: तुळस, आंबा, ऊस या वनस्पतींना फुले येतात का ? तुम्हाला काय वाटते ? निरीक्षण करा आणि माहिती मिळवा. उत्तर: होय, तुळस, आंबा आणि ऊस या सर्व वनस्पतींना फुले येतात. विभाग २: करून पाहा १. प्रश्न: आंबा, वड, पिंपळ यांची पाने कडेपासून मध्यभागापर्यंत सरळ फाडण्याचा प्रयत्न करा. तसेच केळीचे किंवा
विभाग १: करून पाहा आणि इतर पाठांतर्गत प्रश्न १. प्रश्न: बाटलीत द्रवांचे दोन वेगवेगळे थर का दिसत असतील? त्यांपैकी तेलाचा थर कोणता हे कशावरून ठरवणार? (तेल आणि पाण्याचे मिश्रण) उत्तर: तेल हे पाण्यात विरघळत नाही आणि ते पाण्यापेक्षा वजनाने हलके असते. त्यामुळे तेल व पाणी एकत्र केल्यास ते एकमेकांत मिसळत नाहीत. हलके असल्यामुळे तेलाचा थर
विभाग १: विचार करा १. प्रश्न: वर्गखोली, हातरुमाल, साडी, खेळाचे मैदान यांची लांबी कोणकोणत्या एककांनी मोजणार? उत्तर: २. प्रश्न: वही, वर्तमानपत्र व पेन्सील यांची जाडी मोजण्यासाठी कोणती साधने वापरणार ? उत्तर: वही, वर्तमानपत्र व पेन्सील यांची जाडी मोजण्यासाठी अतिशय लहान व अचूक मापन करणाऱ्या ‘व्हर्निअर कॅलिपर’ (Vernier Caliper) किंवा ‘स्क्रू गेज’ (Screw Gauge) या साधनांचा
तर काय होईल ? १. प्रश्न: झाडाच्या फांदीला मधमाश्यांचे मोठे पोळे आहे. काही मुलांनी त्या झाडाखाली शेकोटी पेटवली. उत्तर: शेकोटीच्या धुरामुळे आणि उष्णतेमुळे मधमाश्यांना धोका जाणवेल. सजीवांच्या चेतनाक्षमतेनुसार (प्रतिसाद), मधमाश्या पोळे सोडून उडून जातील किंवा स्वसंरक्षणार्थ खाली असलेल्या मुलांवर हल्ला करतील (चावतील). २. प्रश्न: कोंबड्या आणि त्यांची पिल्ले दाणे टिपत आहेत. तेथे जवळपास मांजर किंवा
१. आम्हांला हे समजले प्र. १. आकृती पूर्ण करा. (अ) प्रश्न: तालवाद्ये उत्तर: मृदंग, ढोल, ताशा, हलगी, खंजिरी, घडा, झांजा, टाळ, टिपऱ्या, घुंगरू, डफ. (आ) प्रश्न: पंजाबमधील भांगडा नृत्यासाठीचा पोशाख उत्तर: भडक रंगांचे कपडे, कंबरेभोवती तांबड्या, हिरव्या, निळ्या, पिवळ्या रंगांचे पंचे, अंगात पांढरे अंगरखे, त्यावर रंगीत जरीची जाकिटे आणि डोक्यावर रंगीत रुमाल. प्र. २. तुलना
या कवितेत कवी प्रा. रामदास केदार यांनी मराठी भाषेचा गौरव केला आहे. मराठी भाषेची थोरवी, तिचा इतिहास आणि महाराष्ट्राची साहित्याची समृद्ध परंपरा घराघरांत पोहचवण्याचे आवाहन त्यांनी या कवितेतून केले आहे. प्रतिभेचे पंख लावून, सूर्य नवा होऊ यामाय मराठी लेकरांनो, गीत मराठी गाऊ या अर्थ: कवी म्हणतात की, हे मायमराठीच्या मुलांनो, आपण आपल्या बुद्धीचे आणि कल्पकतेचे
