समानार्थी शब्द (श, ष्, स, ह, क्ष, ज्ञ)

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
शकशंका, संशय, संदेह
शक्तीताकद, जोम, जोर, सामर्थ्य, बळ, ऊर्जा
शत्रूअरी, रिपू, वैरी, दुश्मन
शरबाण, तिर, सायक
शर्यतस्पर्धा, होड, चुरस, चढाओढ
शरमलाज, लज्जा
शवप्रेत
शहरनगर, पूर, पुरी
शहाणाबुद्धिमान, चतुर, हुशार, युक्तिमान, प्रज्ञावान
१०शस्त्रहत्यार, आयुध
११शंकरमहेश, त्र्यंबक, रुद्र, भालचंद्र, चंद्रशेखर, पार्वतीश, महादेव, सदाशिव, कैलासनाथ, महेश्वर, नीलकंठ, शिव, सांब, दिगंबर, त्रिनेत्र, उमाकांत
१२शंकासंशय, संदेह, शंका घेणे, शंका करणे, शंका व्यक्त करणे
१३शागीर्दशिष्य, विद्यार्थी, चेला, अनुयायी
१४शांतीशांतता, समाधान, सुव्यवस्था, आराम
१५शाळाविद्यालय
१६शाळुंकाशिविलिंग
१७शासनसरकार, राज्यकारभार, राज्यसंस्था
१८शिकस्तपराकाष्ठा, पराजय, हार, पराभव, पराजितता, पराभवकारक, प्रयत्न, कमाल
१९शिकारीपारधी
२०शिक्षादंड, शासन, मार, सजा
२१शिक्षकगुरुजी, गुरू, मास्तर
२२शीघ्रजलद
२३शीणथकवा
२४शीतथंड
२५शीतलथंड, गार
२६शीलचारित्र्य
२७शुद्धस्वच्छ, निर्मेल, निष्कळंक, निर्लेप, पावित्र्य
२८शूरधैर्यवान, पराक्रमी, वीर, निडर
२९शेतशिवार, वावर, क्षेत्र
३०शेतकरीकृषक, कृषिवल, कसाई, किसान, खेतीहर, कृषीजीवी, काश्तकार, जमीनदार, शेती करणारा, गावकरी
३१शेजबिछाना, अंथरूण, शय्या
३२शेवटअन्त, अखेर, समाप्ती, परिसीमा, सीमा, मर्यादा, अंतिम, अंतिमता
३३शेषअनंत, वासुकी
३४शेसीप्रौढी, बढाई, फुशारकी, ऐट
३५शौर्यवीरता, धैर्य, साहस, बहादुरी, पराक्रम, निर्भयता
३६श्रमकष्ट, मेहनत
३७श्रद्धानिष्ठा, आदर, विश्वास
३८श्रांतदमलेला, थकलेला, कंटाळलेला, कष्टी
३९श्रेष्ठउत्तम, उत्कृष्ट, सर्वोत्तम, श्रेष्ठतम
४०श्वासपटलफुप्फुस, श्वासोच्छवास, छाती
४१श्वापदजनावर
४२श्वेतकमळअरुंद कमळ, सफेदकमळ, पांढरकमळ, शुभ्रकमळ
४३शास्त्रज्ञवैज्ञानिक
४४श्लोकपद्य, किवता
४५षंढनपुंसक, खर्वा, क्लिब

स – भाग १ (१ ते ५० शब्द)

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
सकलसमस्त, सर्व, अखिल, निखिल, सगळा, अविल
सकाळप्रभात, उष:काल, प्रातःकाळ, पहाटे, दिवसाची सुरुवात
सचोटीखरेपणा
सज्जनसंत
सततनेहमी, कायम, सदैव, निरंतर, अखंड, सर्वदा, अविश्रांत
सत्यप्रामाणिकता, खरेपणा, तथ्य, निष्कपटता, खरी गोष्ट
सत्कारमान सन्मान, मानमरातब, आदरसत्कार
सजाशिक्षा
सफाईस्वच्छता
१०सफरप्रवास, यात्रा
११सफल (सफलता)यश, सिद्धी, संपादन
१२सवलतसूट
१३समस्तसर्व, पूर्ण, एकत्र, संपूर्ण, संच, एक, सकल, सगळे
१४समयवेळ
१५समस्याकठीणाई, अडचण, अडथळा
१६समाधानआनंद, संतोष, तृप्ती, शांती, सुख
१७समुदायगट, संघ, जमात, समाज, मंडळ
१८समुद्रसागर, उद्दी, सिंधू, अर्णव, अंबुध्दी, पयोधी, जलधी, वारीराशी, रत्नाकर, दर्या, नीरराशी, उदधी
१९समानएकसारखा, सम, समानता, तुल्य, सारखा
२०समानार्थी शब्दपर्यायी शब्द, सारखे अर्थ असलेले शब्द, पर्यायवाची
२१समान आर्थिक शब्दसमान संपत्ती, समान उत्पन्न, समान खर्च, समान वाटणी, समान न्याय
२२समारंभउत्सव
२३समृद्धीसंपन्नता, ऐश्वर्य, धनसंपत्ती, बाजिरी, विपुलता, भरपूरता, वैभव, सुबत्ता, सुखाची भरमाल
२४समीपजवळ, निकट, नजीक
२५समशेरतलवार, खड्ग, आयुध, शस्त्र, वक्रधनुष, धनुष्य, बन्दुक, वारुळ, गोफण
२६सम्राटबादशहा
२७सरदारउमराव, मानकरी, खवास
२८सराईहंगाम, सुगी
२९सरोजकमळ, पुष्प, फूल, सुंदर, आकर्षक
३०सर्पनाग, विंचू, साप, वलयधारी प्राणी
३१सशक्तबलवान, निलष्ठ
३२सहलप्रवास, यात्रा, भ्रमण, भटकंती, फेरी, सहचार्य, साथ, मैत्रीपूर्ण चालणे, मैत्रीपूर्ण वावर
३३संकटआपत्ती
३४संकल्पबेत, मनसुबा, ध्येय, इच्छा, निश्चय, उद्देश, आकांक्षा
३५संगतसाथ, सोबत, सहवास
३६संग्रामयुद्ध, समर, संगर, लढाई
३७संग्रहसाठा, निधी, संचय
३८संघगट, चमू, समूह, संघटना, संघटित, संघटन
३९संघर्षकलह, झगडा, टक्कर, भांडण, लढाई, वाद
४०संसर्गसंपर्क , संबंध, सहवास
४१संसारजग, विश्व, भूलोक, धरती, प्रपंच
४२संशोधकशास्त्रज्ञ
४३संशयशंका, संदेह, वहमा, वहीम
४४संधीमोका
४५संतसज्जन, साधू
४६संदेशनिरोप
४७संपत्तीधन, दौलत, संपदा, ऐश्वर्य, संपन्नता, समृद्धी, वित्त
४८संपर्कसंवाद, संबंध, जोड, बंध, संबद्धता, संलग्नता, समागम, स्पर्श
४९संपूर्णपूर्ण, पूर्ण झालेला, एकूण, सर्व, संपूर्णता प्राप्त झालेला
५०संबंधनाते, नातलग, संबंधी, संबंधांचा समूह, नातेसंबंध

स – भाग २ (५१ ते पुढे)

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
५१संमतीअनुमती, मान्यता, सहमत, होकार, रूकार
५२संतापदुःख, वेदना, पीडा, शोक, त्रास
५३संन्यासीतपस्वी, योगी, साधू, भिक्षु, विरक्त
५४संहारनाश, विनाश, सर्वनाश, विध्वंस
५५सायंकाळसंध्याकाळ
५६साचखरा, खरोखर, खराखुरा
५७साथसोबत, संगत, साथी, साथीदार, सहवास, सहकार्य, सहमती
५८साथीदारसोबती, सहकारी, हमखयाल, जोडीदार, मित्र, सखा
५९साधूसंन्यासी
६०सापसर्प, उरग, विंचू, नाग, धामण, काळा मणी
६१सापळाजाळे, फसवणूक, धोका
६२सामनातोंडतोंड, विरोध, लढा, युद्ध, संघर्ष
६३सामानवस्तू, माल, सामग्री, सामानांचा संच, द्रव्य
६४सामर्थ्यशक्ती, बळ
६५साम्यसारखेपणा
६६सावधजागरूक, दक्ष, सावधान, सतर्क, सावधगिरी बाळगणारे, सावधगिरी घेणारे, सावधगिरीने
६७सावलीछाया
६८साहित्यलिखाण
६९साहसधाडस, धारिष्ट
७०सामीलसमाविष्ट, अंतर्भूत, प्रविष्ट
७१सारासार विचारसार, सारांश, थोडक्यात, निष्कर्ष, मुख्य मुद्दे, तत्त्वज्ञान, विवेक, चांगले वाईचे ज्ञान, नीतिमत्ता
७२सिनेमाचित्रपट, बोलपट
७३सिंधूनदी, महानदी, समुद्र
७४सिंहकेसरी, पंचानन, मृगेंद्र, मृगराज, वनराज, राजसिंह, वीर, बलवान, मृगेश
७५सीताजानकी, वैदेही
७६सीमामर्यादा, हद्द, वेस, शिव
७७सुगमसुलभ, सोपा, सुकर
७८सुगंधसुवास, परिमळ, दरवळ
७९सुंदरसुरेख, रम्य, रमणीय, ललित, मनोहर, अभिराम, छान, देखणे, रूपवान, मनमोहक, सौंदर्यवती, आकर्षक, सुशोभित, मनोज्ञ
८०सुकाळविपुलता
८१सुचिन्हचांगले चिन्ह
८२सुज्ञबुद्धिमान, चतुर, धूर्त, होशियार, तज्ञ
८३सूतधागा, धागावूल, धागावृंत, धागाकण, दोरा
८४सूरश्रवनिय आवाज, स्वर, शूर, पराक्रमी, धैर्यवान, वीर, योद्धा, शूरत्वान, दयाळू, सौम्य, चांगला
८५सूर्यरवी, भास्कर, मित्र, आदित्य, सविता, अर्क, भानू, चंडांशु, दिनकर, दिनमनी, प्रभाकर, दिवाकर, सहस्त्रकर, सहस्त्ररश्मी, मार्तंड, वासरमनी
८६सुरुवातआदी, आरंभ, प्रारंभ, उगम, आरंभी
८७सुरेलगोड
८८सुरेखसुंदर, रम्य, मनोहर, रमणीय, ललित
८९सुलक्षणचांगले लक्षण
९०सुलभसोपा, सहज, सुलभतायुक्त, सुलभतापूर्ण, सोयीस्कर, सोयीचा, आरामदायक
९१सुविद्यचांगला शिकलेला
९२सुविधासोय
९३सुवासिनीसौभाग्यवती, सवाष्ण, सुहाशीण
९४सेनापतीसेनानी, सेनानायक, कमांडर, जनरल, सरदार
९५सेवाशुश्रूषा, चाकरी, नोकरी
९६सेवकदास, नौकर
९७सैनिकशिपाई, जवान
९८सैन्यफौज, दल, सेना, लष्कर, बल, सैन्यापती, लष्करप्रमुख, सेनानी, फौजदार, सैनिक, कटक, चमू
९९सोनेसुवर्ण, कनक, कांचन, हिरण्य, हेम, स्वर्ण, रत्ने, रजत
१००सोपेसुलभ, सोपा, साधा, सरळ, सहज
१०१सोमटकोमट, कोबंट
१०२सोबतसंगत, मैत्री
१०३सोबतीसवंगडी, मित्र, स्नेही
१०४सोहळासमारंभ
१०५सौख्यसुरव, समाधान
१०६साकर्यसुलभता, सुकरपणा, सुकरता
१०७सौदाव्यापार, व्यवहार, देवघेव
१०८स्तब्धविस्मयचकित, अचंबित, थक्क, अवाक्, निश्चब्द
१०९स्तुतीप्रशंसा, कौतुक
११०स्त्रीअबला, महिला, ललना, वनीता, नारी, अंगना, कामिनी, सुंदरी, रूपवती, सौंदर्यवती, प्रियतम, भार्या
१११स्थिरताशांती, शांतता, स्थैर्य, सलोखा, निश्चलता, संतोष, मन:शांती, समाधानीपणा, सुसंवाद
११२स्थानठिकाण, वास, ठाव
११३स्नेहप्रेम, ममता, माया, करुणा, दया, मैत्री, मित्रत्व
११४स्पर्धाचुरस, शर्यत, होड, पैज
११५स्फूर्तीप्रेरणा, उत्साह, जोश, आवेश, तीव्र इच्छा
११६स्मृतीआठवण, स्मरण, अनुभव, स्मृतिशक्ती
११७स्मितहसू, हसतमुख, न्हावी, मिस्कळ हास्य
११८स्वतःमी, आपण, स्व, स्वतःच, स्वतःला, स्वतःहून, स्वतःप्रेरणाने
११९स्वच्छनीट, निर्मळ, साफ
१२०स्वर्गसुरलोक, नाळा, देवपुरी, छाप, शिक्का, मुद्रा
१२१स्वामीमालक, मालकिणी, मालिक, धनी
१२२स्वेदघाम, घर्म
१२३स्वेच्छास्वतः ची इच्छा
१२४स्वेत (से्वत)पूल, सेतू, सांकव

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
हकिकतगोष्ट, कहाणी, कथा
हकअधिकार, मालकी, वारसा
हत्तीगज, कुंजर, वारण, नाग, हस्ती, धूम्रकेतु, कूर्म, इंदू, सारंग
हत्यावध, खून, हिंसा
हद्दसीमा, शीव, मर्यादा, पारा, शेवट, अंत
हयहोय, हो, निश्चितच, नक्कीच
हयगयहेळसांड, दुर्लक्ष, ढिलाई, दिरंगाई
हरळीआरोळी, हाक, हाळी
हरीणमृग, कुरंग, सारंग, काळवीट, हिरण, वनचर, शिकारी
१०हल्लाचढाई
११हळू चालणेमंदगती
१२हताशनिराश
१३हव्यासहाव, तीव्र इच्छा
१४हर्षआनंद, मोद, आमोद, उलास, उल्हास
१५हाकसाद
१६हाटबाजार
۱७हातहस्त, कर, पाणी, भुज, बाहू, भुजा
१८हितकल्याण
१९हिंमतधैर्य, धाडस
२०हिमबर्फ
२१हिकमतयुक्ती, चातुर्य, मसलत, कावा
२२हृदयअंतःकरण, अंतर, मन
२३हुकूमतअधिकार
२४हुशारचतुर, चाणाक्ष
२५हुरूपउत्साह, हुशारी, जोम
२६हुरहुररूखरूख, चिंता, काळजी, चुटपुट
२७हुबेहूबतंतोतंत
२८हेकाहट्ट, आग्रह
२९हेमसोने, स्वर्ण, रजत, सुवर्ण, कनक
३०हेळसांडसुस्ती, दिरंगाई, अळंटलं
३१हैबनदहशत, दरारा, धास्ती
३२होडीनाव, नौका, तर, तरी

क्ष

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
क्षतजखम, व्रण, इजा
क्षमामाफी, दया, सहनशीलता, कमी करणे
क्षयझीज, ऱ्हास, नाश, विघटन, विनाश, कमी होणे, क्षरण, पत
क्षुधाभूक
क्षुद्रक्षुल्लक, उणेपणा, हलके
क्षोभक्रोध
क्षोणीक्रोध, राग, संताप, कोप, द्वेष
क्षेमकल्याण, हित, कुशल
क्षीणअशक्त
१०क्षीरदूध
११क्षीरसागरदुधाचा समुद्र
१२क्षणभंगुरथोडा काळ टिकणारे
१३क्षोदपूड, चूर्ण, भुकटी

ज्ञ

अनु.मूळ शब्दसमानार्थी शब्द
ज्ञातासुज्ञ, शहाणा, जाणणारा, तज्ज्ञ, ज्ञानी, जाणकार, विद्वान
ज्ञानविद्या, माहिती, बुद्धिमत्ता, प्रबोधन, समझ, शहाणपणा, शिक्षण, बुद्धी
ज्ञानीविद्वान, सुशिक्षित, शिकलेला, ज्ञानी पुरुष

Leave a Reply